Blog · 14 november 2026
Boek schrijven met AI: welke uitgeverijen het weigeren
Van de 79 uitgeverijen die nu manuscripten lezen en waarvan we de inzendpagina lazen, weigeren er 13 een manuscript met AI. 8 sluiten ook hulp van AI uit. Met de letterlijke zin van elke uitgeverij, en de ene die AI als hulpmiddel toestaat.
Rubinstein zegt het zonder omweg: "Wij nemen geen manuscripten in overweging waarbij gebruik is gemaakt van AI, zowel voor de tekst als de illustraties". Daarmee staat Rubinstein niet alleen.
Op 14 november 2026 lazen we de inzendpagina van 79 Nederlandse en Vlaamse uitgeverijen die nu manuscripten lezen. 13 daarvan weigeren een manuscript waar AI aan te pas kwam. Bij 64 staat het woord AI niet op die pagina. Dat betekent niet dat ze het goedvinden. Het staat er gewoon niet.
Het speelt niet alleen bij uitgeverijen. In mei 2026 meldde de NOS dat duizenden door AI gemaakte boeken zonder duidelijke waarschuwing bij grote webshops te koop stonden.
Wat 79 uitgeverijen over AI zeggen
De 13 uitgeverijen, zin voor zin
Ook hulp van AI telt bij 8 van de 13
Het verschil zit in een paar woorden. Kluitman schrijft: "Kluitman accepteert geen manuscripten die (deels) door AI/kunstmatige intelligentie zijn geschreven". Dat gaat over tekst die AI schreef, deels of helemaal. Over AI als hulp bij het bedenken zegt die zin niets.
Bij 8 uitgeverijen niet. Leopold, Uitgeverij Ploegsma, Uitgeverij Condor en Uitgeverij Witte Leeuw hebben op hun site precies dezelfde zin staan: "Wij accepteren geen manuscripten of illustraties die zijn gemaakt met (hulp van) AI". Met hulp van, dus. LoveBooks schrijft "Manuscripten die vervaardigd of verrijkt zijn door AI-contentgenerators (zoals ChatGPT) nemen we niet in overweging". Verrijkt is genoeg.
| Uitgeverij | Land | Wat ze weigeren | De zin van de uitgeverij |
|---|---|---|---|
| Leopold | Nederland | Ook hulp van AI | "Wij accepteren geen manuscripten of illustraties die zijn gemaakt met (hulp van) AI" |
| LoveBooks | Nederland | Ook hulp van AI | "Manuscripten die vervaardigd of verrijkt zijn door AI-contentgenerators (zoals ChatGPT) nemen we niet in overweging" |
| Rubinstein | Nederland | Ook hulp van AI | "Wij nemen geen manuscripten in overweging waarbij gebruik is gemaakt van AI, zowel voor de tekst als de illustraties" |
| Uitgeverij Condor | Nederland | Ook hulp van AI | "Wij accepteren geen manuscripten of illustraties die zijn gemaakt met (hulp van) AI" |
| Uitgeverij Cossee | Nederland | Ook hulp van AI | "Wanneer u bij het schrijven van uw manuscript of synopsis gebruikt heeft gemaakt van AI, nemen wij uw inzending niet in overweging" |
| Uitgeverij Koppernik | Nederland | Ook hulp van AI | "manuscripten die geschreven zijn door of met behulp van generatieve AI" |
| Uitgeverij Ploegsma | Nederland | Ook hulp van AI | "Wij accepteren geen manuscripten of illustraties die zijn gemaakt met (hulp van) AI" |
| Uitgeverij Witte Leeuw | Nederland | Ook hulp van AI | "Wij accepteren geen manuscripten of illustraties die zijn gemaakt met (hulp van) AI" |
| Avenir Publishing | Nederland | Tekst die AI schreef | "Het manuscript is door jou geschreven en niet door AI gegenereerd" |
| Kluitman | Nederland | Tekst die AI schreef | "Kluitman accepteert geen manuscripten die (deels) door AI/kunstmatige intelligentie zijn geschreven" |
| Uitgeverij Fodi | Nederland | Tekst die AI schreef | "Een verklaring op eer dat jij het manuscript eigenhandig hebt geschreven (manuscripten die door AI werden geschreven/gegenereerd, zullen niet aangenomen worden, dit zal als een bijzondere bepaling in het uitgavecontract worden opgenomen)" |
| Uitgeverij Haystack | Nederland | Tekst die AI schreef | "Al deze teksten moeten door jezelf zijn geschreven; op door AI geschreven teksten wordt niet gereageerd" |
| Uitgeverij Macc | Nederland | Tekst die AI schreef | "Geheel of gedeeltelijk door AI geschreven materiaal wordt onder geen enkele voorwaarden geaccepteerd" |
Niet alleen de tekst
Je synopsis, je mail en je tekeningen tellen mee
- Synopsis en begeleidende mailUitgeverij Cossee: "Wanneer u bij het schrijven van uw manuscript of synopsis gebruikt heeft gemaakt van AI, nemen wij uw inzending niet in overweging". Uitgeverij Koppernik gaat een stap verder en neemt ook niets in behandeling van "manuscripten die geschreven zijn door of met behulp van generatieve AI".
- IllustratiesBij 5 van de 13 staat het in dezelfde zin als de tekst. Rubinstein: "Wij nemen geen manuscripten in overweging waarbij gebruik is gemaakt van AI, zowel voor de tekst als de illustraties". Uitgeverij Fodi heeft er een eigen regel voor: "Wij willen geen illustratoren die gebruikmaken van AI in hun creaties (op de ondersteunende functies van Photoshop na)".
- In je contractUitgeverij Fodi vraagt "Een verklaring op eer dat jij het manuscript eigenhandig hebt geschreven (manuscripten die door AI werden geschreven/gegenereerd, zullen niet aangenomen worden, dit zal als een bijzondere bepaling in het uitgavecontract worden opgenomen)".
- Een vraag op het formulierUitgeverij Boekscout weigert AI niet op de inzendpagina, maar vraagt er wel naar: "Heb je gebruik gemaakt van kunstmatige intelligentie (AI) bij het creëren van je manuscript?". Daaronder staat: "Binnenkort krijg je een mail van ons waarmee je kunt uitleggen op welke manier je gebruik hebt gemaakt van AI".
De uitzondering
Droomvallei laat AI meedenken, niet meeschrijven
Droomvallei Uitgeverij linkt vanaf de inzendpagina naar een eigen pagina over AI. De regel daar: "Een schrijver mag AI gebruiken als hulpmiddel, bijvoorbeeld om ideeën te ordenen of mee te denken over de opbouw van een verhaal". Maar ook: "Een manuscript dat geheel of gedeeltelijk door AI is gegenereerd, geven wij niet uit".
Hoe ze dat controleren, staat er eerlijk bij, met een zin die schuurt. Eerst: "We kunnen en willen niet ieder manuscript op AI-gebruik controleren". Verderop: "Wij controleren manuscripten op mogelijk gebruik van AI bij het schrijven". "Dat doen we door de teksten kritisch te beoordelen, zowel handmatig als met behulp van AI-software". En meteen daarna: "Deze controles kunnen aanwijzingen opleveren, maar bieden geen volledige zekerheid".
Omgekeerd gebruikt Droomvallei AI zelf wel voor omslagen: "In het colofon van onze nieuwe boeken staat of het omslagbeeld met AI is gemaakt of bewerkt".
Zekerheid over AI-gebruik heeft geen uitgeverij, en toch moet je de regel serieus nemen
Droomvallei schrijft zelf dat controles geen volledige zekerheid geven. Een regel over AI leunt dus voor een groot deel op wat jij als schrijver verklaart. Uitgeverij Fodi maakt van die verklaring iets op papier: volgens de inzendpagina komt de regel als bijzondere bepaling in het uitgavecontract. Wat je daar tekent, moet kloppen.
Deze telling kijkt naar één pagina per uitgeverij, niet naar de hele site. Droomvallei laat zien dat een AI-beleid ook ergens anders kan staan, dus de 64 zonder AI-zin kunnen het best elders regelen. Uitgeverijen die nu niets lezen of waarvan we de pagina niet helemaal konden openen, tellen niet mee. Hoe de lijst tot stand kwam, staat in de methode.
Voor je insturt
Zoek op "AI" voor je op verzenden drukt
Open de inzendpagina van de uitgeverij en zoek op "AI" en "kunstmatige". Staat er "met hulp van", dan telt ook een synopsis die je door ChatGPT liet oppoetsen. Schrijf die dan opnieuw, zelf. Cossee en Koppernik noemen de synopsis met zoveel woorden.
Welke uitgeverij bij je boek past, zoek je in de lijst met inzendregels van uitgeverijen. Schrijf je voor kinderen, kijk dan bij de kinderboekuitgeverijen: Leopold, Uitgeverij Ploegsma, Uitgeverij Condor en Uitgeverij Witte Leeuw weigeren ook illustraties die met hulp van AI zijn gemaakt. Welk bestand ze willen, staat in manuscript als pdf of Word.
Droomvallei schrijft: "Op 19 oktober 2026 hebben we op deze pagina beschreven hoe we als uitgeverij met AI omgaan". Die pagina is dus nog geen maand oud. De vraag die volgt, is niet meer of AI mag, maar hoe een uitgeverij het denkt te zien.